Wstrzymanie spłaty kredytów CHF od momentu doręczenia pozwu

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego, przyjęta w 2026 r, wprowadza istotne rozwiązanie procesowe: z mocy prawa obowiązek spłaty świadczeń wynikających z takiej umowy ulega wstrzymaniu z chwilą doręczenia bankowi odpisu pozwu wniesionego przez konsumenta (lub doręczenia pozwu wzajemnego wniesionego przez konsumenta).

Komu przysługuje wstrzymanie spłaty

Uprawnienie dotyczy konsumentów będących stroną umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. W zakresie przewidzianym ustawą obejmuje też osoby ponoszące odpowiedzialność rzeczową za spłatę, np. poręczycieli, o ile przepisy ustawy odnoszą się do tych podmiotów.

Jak działa mechanizm wstrzymania

• Skutek automatyczny: wstrzymanie spłaty następuje z mocy prawa z chwilą doręczenia bankowi odpisu pozwu wniesionego przez konsumenta lub doręczenia powodowi pozwu wzajemnego wniesionego przez konsumenta.
• Brak konieczności wniosku: konsument nie musi składać odrębnego wniosku o zawieszenie spłat — podstawą jest sam fakt doręczenia pozwu.
• Okres trwania: wstrzymanie obowiązuje do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.

Skutki dla kredytobiorców

Dla konsumenta najważniejsza praktyczna korzyść to możliwość czasowego zaprzestania spłat rat bez natychmiastowych sankcji kontraktowych wynikających wyłącznie z faktu wstrzymania. To zmniejsza presję płynnościową w okresie prowadzenia sporu sądowego. Należy jednak podkreślić, że wstrzymanie nie oznacza automatycznego umorzenia długu ani definitywnego rozliczenia – ostateczne skutki finansowe zależą od wyroku sądu. Po prawomocnym zakończeniu sprawy bank może dochodzić należności lub przeprowadzić rozliczenia określone przez orzeczenie sądu.

Skutki dla banków i instytucji finansowych

Banki nie będą mogły stosować pewnych sankcji umownych wyłącznie z powodu zawieszenia spłaty wynikającego z doręczenia pozwu przez konsumenta. W praktyce może to prowadzić do zwiększenia liczby spraw sądowych oraz zmiany procedur windykacyjnych i operacyjnych. Instytucje finansowe będą musiały uwzględnić większą niepewność portfela kredytów CHF w ocenach ryzyka oraz przy podejmowaniu decyzji dotyczących rezerw i klasyfikacji kredytów.

Uwaga na zabezpieczenia i konsekwencje procesowe

Wstrzymanie spłaty nie wyklucza konieczności dochowania obowiązków procesowych przez konsumenta ani nie eliminuje wpływu innych przepisów – np. dotyczących egzekucji z zabezpieczenia rzeczowego. W konkretnych sprawach trzeba analizować, czy postępowania egzekucyjne lub aktywacja zabezpieczeń hipotecznych mogą być prowadzone niezależnie od zawieszenia spłat umownych. Konsument powinien gromadzić dowody doręczenia pozwu bankowi oraz rozważyć wsparcie prawne.

Co warto wiedzieć przed wniesieniem pozwu

• Zachować potwierdzenie doręczenia odpisu pozwu bankowi jako podstawowy dowód uruchamiający mechanizm wstrzymania.
• Wstrzymanie spłaty nie zwalnia z konieczności udziału w postępowaniu sądowym ani z wykonywania obowiązków procesowych.
• Po prawomocnym rozstrzygnięciu sądu będą obowiązywać postanowienia określające rozliczenia między stronami.

Nowe rozwiązanie ma charakter tymczasowego zabezpieczenia prawnego konsumenta w toku sporu sądowego, ale nie likwiduje konieczności ostatecznego rozliczenia zobowiązań zgodnie z rozstrzygnięciem sądu. Przy planowaniu działań warto sprawdzić datę wejścia w życie odpowiednich przepisów oraz ewentualne regulacje przejściowe odnoszące się do toczących się spraw.